VHF ve UHF Nedir?

VHF (Very High Frequency) ve UHF (Ultra High Frequency), radyo amatörleri tarafından sıkça kullanılan frekans bantlarıdır. Bu bantlar, yerel ve bölgesel haberleşme için idealdir.

Frekans Aralıkları:

Band Frekans Aralığı Dalga Boyu Yaygın Kullanım
VHF 30 MHz - 300 MHz 1m - 10m FM Radyo, TV, Amatör 2m Band
UHF 300 MHz - 3 GHz 10cm - 1m TV, Mobil İletişim, Amatör 70cm Band

Amatör Radyo Bantları

VHF - 2 Metre Bandı (144-146 MHz)

2 metre bandı, amatör radyoculukta en popüler VHF bandıdır. FM modülasyon ile geniş bir kullanıcı kitlesine ulaşır.

  • Frekans: 144-146 MHz
  • Menzil: Yerden yere: 50-100 km, Röle ile: 200+ km
  • Modülasyon: FM (Frekans Modülasyonu)
  • Kullanım Alanları: Mobil, El telsizleri, Sabit istasyonlar
  • Popüler Röle Frekansları: 145.600 MHz, 145.650 MHz (Türkiye)

UHF - 70 Santimetre Bandı (430-440 MHz)

70 cm bandı, şehir içi haberleşmede VHF'ye göre daha avantajlıdır çünkü binalar ve engeller tarafından daha az etkilenir.

  • Frekans: 430-440 MHz (Türkiye'de 430-432 MHz ve 438-440 MHz)
  • Menzil: Şehir içi: 20-50 km, Röle ile: 100+ km
  • Modülasyon: FM, Digital (D-STAR, DMR, C4FM)
  • Avantajlar: Küçük anten, şehir içi sinyallerde iyi performans

Yayılım Özellikleri

Line of Sight (Görüş Hattı) Prensibi

VHF ve UHF dalgaları, ışık gibi davranır ve genellikle görüş hattı içinde yayılır. Bu nedenle:

  • Yüksek noktalardan (dağ, tepe) daha geniş alan kaplarlar
  • Binalar, ağaçlar ve tepeler sinyal gücünü azaltır
  • Atmosferik koşullar (troposferik yayılım) bazı durumlarda menzili artırabilir

Not: Röle istasyonları (repeater), yüksek noktalara yerleştirilerek menzil önemli ölçüde artırılabilir. Bir el telsizi ile röle kullanarak 100+ km mesafelere ulaşmak mümkündür.

VHF/UHF Ekipmanları

El Telsizleri (Handheld / HT)

  • Güç: 1-5 Watt
  • Pil Ömrü: 8-12 saat
  • Menzil: 5-15 km (açık alanda)
  • Popüler Modeller: Baofeng UV-5R, Yaesu FT-60R, Icom ID-51

Mobil Telsizler

  • Güç: 25-50 Watt
  • Kullanım: Araç içi montaj
  • Menzil: 30-100 km (yerden yere)
  • Avantaj: Yüksek güç, harici anten desteği

Sabit Baz İstasyonları

  • Güç: 50-100 Watt
  • Anten: Yüksek kazançlı Yagi, Collinear veya dikey anten
  • Menzil: 100-200 km (uygun koşullarda)

Anten Seçimi

VHF Antenleri

  • 1/4 Dalga Dikey Anten: Basit, uygun maliyetli, 360° kapsama
  • 5/8 Dalga Anten: Daha yüksek kazanç, geniş menzil
  • Yagi Anten: Yönlü, uzak mesafe haberleşmesi için ideal

UHF Antenleri

  • Rubber Duck (Kauçuk Anten): El telsizlerinde standart
  • 1/2 Dalga Dikey: Mobil kullanım için uygun
  • Collinear: Yüksek kazanç, 360° kapsam

Röle (Repeater) Kullanımı

Röle istasyonları, VHF/UHF haberleşmesinin menzilini önemli ölçüde artırır. Bir röle:

  1. Belirli bir frekansta (giriş frekansı) sinyali alır
  2. Sinyali yüksek güçle başka bir frekansta (çıkış frekansı) yeniden yayınlar
  3. Genellikle yüksek noktalara (dağ tepesi, bina çatısı) yerleştirilir

Pratik Uygulamalar

Acil Durum Haberleşmesi

VHF/UHF bantları, afet yönetimi ve acil durumlarda kritik rol oynar:

  • Deprem, sel gibi afetlerde GSM şebekeleri çökebilir
  • Radyo amatörleri, acil haberleşme ağları kurabilir
  • Röle istasyonları, geniş bir alanı kapsayarak koordinasyon sağlar

Mobil ve Taşınabilir İletişim

  • Kamp ve Doğa Sporları: Grup içi iletişim, güvenlik
  • Etkinlikler: Organizasyon koordinasyonu, lojistik destek
  • Yolculuklar: Konvoy haberleşmesi, yol bilgisi paylaşımı

Digital Modlar (Dijital İletişim)

Modern VHF/UHF cihazlar, analog FM'in yanı sıra dijital modları da destekler:

D-STAR

  • Japon teknolojisi (ICOM)
  • Ses + veri iletimi
  • Internet bağlantılı global röle ağı

DMR (Digital Mobile Radio)

  • Ticari standart, amatör kullanıma uyarlanmış
  • 2 zaman dilimiyle aynı anda 2 konuşma (TDMA)
  • Düşük güç tüketimi

C4FM (System Fusion)

  • Yaesu teknolojisi
  • Analog ve dijital uyumluluğu
  • Yüksek ses kalitesi

Sonuç

VHF ve UHF bantları, radyo amatörlüğünün bel kemiğidir. Kolay erişim, kompakt ekipman ve geniş kullanım alanları ile hem yeni başlayanlar hem de deneyimli operatörler için vazgeçilmezdir. Röle ağları sayesinde yerel bir el telsizi bile geniş bir coğrafyaya sesini duyurabilir.

Amatör radyoculuğa adım atmak isteyenler için VHF/UHF, en iyi başlangıç noktasıdır.