Q Kodları Nedir?

Q kodları 1909 yılında İngiliz hükümeti tarafından İngiliz bandıralı gemiler ile posta idaresi tarafından yetkili kılınmış sahil istasyonları arasındaki haberleşmeler için kullanılmak üzere oluşturulmuş kısaltmalardır.

Q hafiyle başlayıp iki tamamlayıcı harften oluşan toplam üç harflik dizi şeklindedirler. Kullanım kolaylığı, anlaşılırlık, akıcılık, hızlılık vb. pozitif yönlerinin yanında deniz taşıtlarının haberleşmesi başta olmak üzere bu kodlar değişik ülkelerdeki, kıyı istasyonları çalışanlarının İngilizce bilmeye ihtiyaç duymadan gemilerle haberleşebilmelerini sağlamak amaçlı kullanılmaktaydı. Getirdiği dil kolaylığı bu kodların kısa zamanda uluslararası alanda da kabul görmesini sağladı.

Londra’da 1912 ve 1913 yıllarında yapılan toplantılar sonucu, Üçüncü Uluslararası Radyo-telgraf Sözleşmesi (Third International Radiotelegraph Convention) ile Servis Yönetmeliği’ne (Service Regulations) radyo ve telgraf iletişiminde kullanılmak üzere toplam 45 adet Q Kodu kısaltması listesi (List of Abbreviations to be used in Radio Communications) eklenmiştir.

Bu kodlar 1965 yılında ARRL Amateur Radio Station Log Book’ta yayınlanmıştır ve günümüzde tüm amatör telsizciler tarafından çok geniş olarak kullanılmaktadır. Amatörlükte Q kodlarını kullanmanın amacı soruların mors kodları ile cümle şeklinde uzun uzun yazılmasının önüne geçip zamandan tasarruf etmekti. Zamanla ses ile yapılan görüşmelerde de Q kodları kısaltma olarak aynı amaçla kullanılmaya başlandı.